İçindekiler dizini

1       Yapay Zekayla Q1 Dergi Makalesi Yazma

Yapay Zeka ile Q1 Dergi Makalesi Yazma: Bu çalışma, Q1 indeksli dergilerde araştırma makaleleri yazmak için yapay zekayı etik bir şekilde kullanmanın 18 farklı yolunu açıklıyor. Çalışma, intihal ve yapay zeka tespitinden kaçınmak için uyulması gereken altı temel kuralı vurgulayarak başlıyor; bunlar arasında yapay zekayı metin akışını iyileştirmek, fikirleri beyin fırtınası yapmak ve çıktıları doğrulamak için kullanmak yer alıyor. Ayrıca, SciPace ve Avidnote gibi çeşitli yapay zeka araçları kullanılarak konu bulmaaraştırma boşluklarını belirlemeanahtar kelime oluşturma ve literatürü daha hızlı okuma gibi süreçler detaylı bir şekilde açıklanıyor. Çalışma, teorik çerçeveler ve metodolojiler seçmearaştırma araçları tasarlamaverileri analiz etme ve makaleleri yapılandırma gibi adımlarda yapay zekanın nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyor. Son olarak çalışmada; Paperpal gibi araçlarla metinleri düzenlemedoğru dergiyi bulmamakaleyi göndermeye hazırlamayapay zeka ve intihal kontrolü yapma ve yayınlanan makaleleri tanıtma konularında yapay zeka uygulamaları sunuluyor.

Bu makaleyi Spotify’da sesli olarak dinlemek için podcast’ine bu linkten ulaşabilirsiniz.

Araştırma makaleleri yazmak için yapay zekayı etik kurallar çerçevesinde ve intihal yapmadan kullanmak mümkündür. Aşağıda, araştırma makalesi sürecinde yapay zeka kullanımına yönelik etik kurallar ve yapay zeka uygulamaları detaylandırılmıştır.

1.1       Yapay Zeka Kullanımına Yönelik Etik Kurallar (İntihalden Kaçınma)

Araştırma makaleleri yazarken yapay zekayı etik bir şekilde kullanmak ve intihalden kaçınmak için altı temel kural bulunmaktadır. Bu kurallar, Springer gibi büyük yayınevlerinin ve önde gelen üniversitelerin yönergelerine dayanmaktadır:

  1. Okunabilirliği Artırma (Redaktör/Editör olarak): Yapay zekayı yalnızca metninizin okunabilirliğini artırmak için kullanmalısınız. Onu bir düzeltmen veya editör olarak görün; metnin akışını iyileştirebilir ve dili geliştirebilir. Ancak yapay zekayı metni sizin için yazması amacıyla kullanmamalısınız.
  2. Metin Yazmak için Kullanmama: Yapay zekayı sizin için metin yazması amacıyla kullanmak, bir başkasına makalenizi yazdırmak gibi etik dışı bir davranıştır.
  3. Fikir Beyni (Brainstorming) için Kullanma: Yapay zekayı, alanınız hakkında inanılmaz derecede bilgili, 7/24 sorularınıza yanıt verebilen ve saniyeler içinde cevaplar sunabilen bir meslektaş gibi fikir üretmek (beyin fırtınası yapmak) için düşünebilirsiniz.
  4. Yapay Zeka Çıktısını Doğrulama: Yapay zeka algoritmalarının sunduğu çıktılara körü körüne güvenmeyin. Araştırma bilginizi kullanarak bu çıktıları filtrelemeli ve doğrulamalısınız.
  5. Kendi Sonuçlarını Çıkarma: Yapay zeka size elbette önerilerde bulunabilir veya fikir üretmenize yardımcı olabilir (tıpkı danışmanınız veya laboratuvardaki meslektaşlarınız gibi). Ancak ne danışmanınız, ne meslektaşlarınız ne de yapay zeka, sonuçları çıkarmak, gelecekteki araştırmalar için önerilerde bulunmak veya uygulamaya yönelik çıkarımlar yapmak için kullanılmamalıdır. Bunları kendiniz yapmalısınız.
  6. Kendi Şekil ve Görsellerini Oluşturma: Çok iyi dergilerde makale yayınlamak istiyorsanız, kendi şekillerinizi ve görsellerinizi oluşturmanız gerekmektedir. Yapay zeka bunun için kullanılamaz.

1.2       Araştırma Makalesi Sürecinde Yapay Zeka Uygulamaları

Yapay zeka, araştırma makalesi yazım sürecinin birçok aşamasında etik ve verimli bir şekilde kullanılabilir:

  1. Konu Belirleme:
    • SciPace aracını kullanarak yeni araştırma konuları bulabilirsiniz. İlgilendiğiniz bir konuyu yazabilir veya önerilerden birini kullanabilirsiniz. SciPace, mevcut araştırmaların bir özetini sunar, yeni konular için fikirler verir ve bu konuların neden uygun olduğuna dair kaynaklar ve referanslar sağlar. Yapay zeka çıktısını doğrulamak önemlidir.
    • Avidnote, girdinize dayanarak araştırma soruları üretebilir. Araştırmanızı detaylı bir şekilde açıklamanız yeterlidir.
  2. Araştırma Boşluklarını Bulma:
    • SciPace ile yüzlerce makaleyi manuel olarak incelemek yerine, makaleleri kütüphanenize yükleyerek (veya Zotero’dan içe aktararak) “Bu makalelerin sınırlılıkları nelerdir?” gibi sorular sorabilirsiniz. Ayrıca, makalelerin sınırlamalarını, gelecekteki araştırmalar için önerilerini veya amaçlarını bir bakışta görebileceğiniz sütunlar oluşturabilirsiniz.
    • Consensus aracı, belirli bir konuda araştırma konsensüsünün olup olmadığını belirlemenize yardımcı olur. Özellikle araştırmacıların bir konuda hemfikir olmadığı veya fikir birliği eksikliği olduğu durumlar, bir araştırma boşluğu türüdür. Makaleleri yükleyebilir veya evet/hayır soruları sorarak literatürü taramasını sağlayabilirsiniz. Örneğin, “Çinko soğuk algınlığı semptomlarına yardımcı olur mu?” sorusuna verilen karışık sonuçlar, bir çalışma için fırsat yaratabilir.
  3. Anahtar Kelime Oluşturma:
    • Avidnote‘un AI şablonları bölümündeki “literatür taraması için anahtar kelimeler” özelliğini kullanarak çalışmanızın amacını detaylıca açıklayarak doğru anahtar kelimeleri oluşturabilirsiniz. Bu süreç, manuel olarak saatler sürebilecek bir işi saniyeler içinde tamamlayarak size zaman kazandırır ve sonrasında sadece doğrulama ve düzeltme yapmanız yeterli olur.
  4. Literatürü Hızla Okuma:
    • Avidnote‘a makaleler yükleyebilir ve “belgeyle yapay zeka sohbeti” özelliğini kullanabilirsiniz. Bu, makalenin araştırma sorusu, teorik arka planı veya gelecekteki araştırma önerileri gibi konularda hızlıca bilgi edinmenizi sağlar. Avidnote ayrıca, yüklenen belge analizi temelinde belirli belge soruları da sunar.
    • SciPace‘e makaleler yükleyebilir ve birden fazla makaleyle sohbet edebilirsiniz. Bir sorgu yazdığınızda, SciPace en güncel araştırmaların bir özetini ve her bir makalenin farklı bölümlerinin madde madde özetlerini sunar. Ayrıca Avidnote’taki gibi bireysel PDF’lerle de sohbet edebilir ve önceden tanımlanmış sorularla süreci hızlandırabilirsiniz.
  5. Teorik Çerçeve Oluşturma:
    • Avidnote‘un AI şablonları bölümündeki “teorik çerçeve öner” özelliğini kullanarak çalışmanızı detaylıca açıklayabilirsiniz. Avidnote, mevcut literatürü analiz ederek potansiyel teorik çerçeve seçenekleri sunar ve bunları nasıl uygulayabileceğinizi gösterir. Bu, günler hatta haftalar sürecek yoğun çalışmadan sizi kurtarır.
  6. Metodoloji Seçimi:
    • Avidnote‘un AI şablonları bölümündeki “araştırma yöntemleri öner” özelliğini kullanarak araştırma sorunuzu girebilirsiniz. Tıpkı teorik çerçevede olduğu gibi, Avidnote size birden fazla metodoloji seçeneği sunar. Bu, özellikle takılıp kaldığınızda veya farklı bir perspektiften yaklaşmak istediğinizde yeni fikirler edinmenizi sağlayabilir.
  7. Araştırma Araçları Tasarımı:
    • Avidnote‘un AI şablonları veri bölümünde, mülakat soruları önerme veya anket soruları önerme gibi özellikler bulunur. Örneğin, mülakat soruları oluşturarak günler sürecek beyin fırtınası sürecinden tasarruf edebilir ve hızlıca kendi araştırmanızın amaçlarına uygun bir taslak elde edebilirsiniz. Ancak bu çıktıları kopyala-yapıştır yapmamalı, intihalden kaçınmak için adapte etmelisiniz.
  8. Veri Analizi:
    • Avidnote, veri analizini hızlandırmak için çeşitli yollar sunar. Kalitatif veri analizinde, transkriptleri kopyala-yapıştır yapabilir, mülakatınızı nasıl kodlayacağınızı tanımlayabilir veya belirli bir çerçeveyle verileri analiz edebilirsiniz. Bir inceleme makalesi veya meta-analiz yapıyorsanız, Avidnote ilgili verileri makalelerden çıkarabilir.
  9. Makale Yapısını Oluşturma:
    • Jenny gibi araçlar, araştırmacıların makale yazmaya başlarken karşılaştığı yapılandırma sorununu saniyeler içinde çözebilir. Yazdığınız metnin türü, uzunluğu, konusu gibi detayları içeren kapsamlı bir bilgi verdiğinizde, Jenny makaleniz için detaylı bir genel taslak oluşturur, hatta referanslarla birlikte sunabilir. Bu, normalde günler veya haftalar sürebilecek bir süreci hızlandırır.
  10. Yazma Sırasında Fikir Geliştirme/Takılmayı Aşma:
    • Yazma sırasında takılıp kaldığınızda, belirli bir kavramın tanımını bulmak veya bir fikri geliştirmek için Jenny‘ye sorular sorabilirsiniz. Jenny size cevaplar üretir ve eğer makalelere erişimi varsa referanslar da önerebilir. Bu çıktıları doğrulamanız gerekmekle birlikte, yazma sürecindeki tıkanıklıkları aşmada büyük zaman kazancı sağlar.
    • Paperpal da benzer şekilde, yazarken araştırma fikirleri üretmenize yardımcı olan bir Word eklentisidir. Araştırma içgörüsü bölümünde bir soru sorarak (örneğin, “yerli konuşmacılık nedir?”), Paperpal makaleleri okuyarak size uygun referanslarla birlikte bir tanım sunabilir.
  11. Metni Düzenleme ve Kaliteyi Artırma:
    • Paperpal gibi araçlar, metninizi düzenleyebilir ve yazma kalitesini artırabilir. Bir metni açtığınızda, Paperpal metni analiz eder ve dil ile tutarlılık açısından öneriler hazırlar. Hatalar tekrar ettiğinde, tek bir tıklamayla tüm değişiklikleri kabul edebilirsiniz. Bu özellik, düzeltme hizmetleri için harcanan binlerce dolardan tasarruf etmenizi sağlayabilir.
  12. Doğru Dergiyi Bulma:
    • Avidnote‘un “yayınla” bölümündeki “dergi öner” özelliğini kullanabilirsiniz. Çalışmanızın özetini (veya tüm metni) ve ilgi alanınızı (örneğin, dilbilim) girerek, Avidnote size yüksek etkili ve gerçek dergiler listesi sunar. Bu dergilerin hızlı yanıt süreleri ve hala iyi dergiler olmaları vurgulanır. Elde edilen listeyi derginin web sitesini ziyaret ederek kapsamını ve kendiniz için uygunluğunu doğrulamalısınız.
  13. Makaleyi Dergiye Hazırlama:
    • Paperpal‘ın şablon bölümünde, makaleniz için özet oluşturma, başlık seçenekleri üretme ve anahtar kelimeler oluşturma gibi özellikler bulunur. Özellikle anahtar kelimelerin doğru olması, makalenizin Google Scholar ve diğer arama motorlarında daha fazla görünmesini sağlayarak atıf almanıza yardımcı olabilir. Ayrıca, “dergiye e-posta gönder” özelliği ile editör ve makale detaylarını ekleyerek bir ön yazı (cover letter) yazdırabilirsiniz.
  14. Yapay Zeka Metni Tespiti Kontrolü:
    • Yapay zeka araçlarını kullandıktan sonra, metninizin yapay zeka tarafından oluşturulmuş olarak işaretlenmemesini sağlamak için SciPace gibi bir araçla kontrol etmelisiniz. SciPace, 1.500 kelimelik bir sınırla çalışsa da, metninizi parçalar halinde analiz edebilir ve yapay zeka metin yüzdesini gösterir.
  15. İntihal Kontrolü:
    • Paperpal‘ın “kontrol et” bölümünde, Turn It In tarafından desteklenen bir intihal kontrolü özelliği bulunur. Bu, büyük üniversiteler ve yayınevleri tarafından kullanılan popüler bir yazılım olduğu için kalitesi garanti edilir. El yazmanızı yükleyerek detaylı bir intihal raporu alabilirsiniz.
  16. Makaleyi Tanıtma:
    • Avidnote‘un “yayınla” bölümünde, makalenizin tanıtımını yapmak için Twitter dizisi (thread) oluşturma özelliği bulunur. Makalenizin girişini yapıştırarak saniyeler içinde sosyal medya paylaşımları için ilgi çekici metinler elde edebilirsiniz.
  17. Tanıtım Videoları Oluşturma:
    • SciPace‘in “PDF’den videoya” özelliği ile makalenizin PDF’ini yükleyerek birkaç dakika içinde tanıtım videosu ve slaytlar oluşturabilirsiniz. Kendi ses örneğinizi yükleyerek videoların sizin sesinizle üretilmesini de sağlayabilirsiniz.
  18. Gelecek Çalışmalar için Fikir Bulma:
    • Daha fazla makale yayınlamak için Avidnote‘un AI şablonları “yayınla” bölümündeki bir özellik, referans listenize dayanarak yeni çalışmalar için fikirler bulmanıza yardımcı olur. Halihazırda yayınlanmış makaleleriniz varsa, referans listenizi yapıştırarak Avidnote’un analiz etmesini ve yüksek etkili araştırma konuları için fikirler üretmesini sağlayabilirsiniz. Hatta gelecekteki makale için potansiyel bir özet bile sunabilir.

1.3       Sonuç

Yapay zeka, araştırma makalesi yazma sürecinin birçok aşamasında devrim niteliğinde bir araç olabilir. Ancak, etik kurallara sıkı sıkıya bağlı kalmak ve yapay zeka çıktısını her zaman doğrulamak çok önemlidir. Yapay zeka, bir araştırma asistanı ve verimlilik artırıcı olarak görülmeli, ancak araştırmacının eleştirel düşünme, orijinal analiz ve sonuç çıkarma sorumluluğunun yerini almamalıdır. Doğru kullanıldığında, yapay zeka araştırmacıların Q1 dergilerinde etik ve etkili bir şekilde yayın yapmasına yardımcı olabilir.

 

1.4       Anahtar Terimler Sözlüğü

  • Yapay Zeka (AI): İnsan zekasını taklit eden ve öğrenme, problem çözme, kalıpları tanıma ve dil anlama gibi görevleri yerine getirebilen bilgisayar sistemleri veya makineler.
  • Q1 Scopus Endeksli Dergiler: Araştırma alanlarında en üst %25’lik dilimde yer alan ve yüksek kaliteleri ve etkileri nedeniyle Scopus veritabanında endekslenen dergiler.
  • İntihal: Başka birinin fikirlerini, sözlerini veya eserlerini kendi fikriniz veya eserinizmiş gibi atıfta bulunmadan kullanma eylemi.
  • Yapay Zeka Tespiti: Bir metnin, resmin veya diğer içeriğin yapay zeka araçları tarafından mı yoksa insan tarafından mı oluşturulduğunu belirlemeyi amaçlayan teknolojiler veya süreçler.
  • Okunabilirlik: Bir metnin kolayca okunabilir ve anlaşılabilir olma derecesi.
  • Beyin Fırtınası: Belirli bir sorun için yaratıcı fikirler üretmek amacıyla grup veya bireysel bir tartışma tekniği.
  • SciPace: Araştırma konuları bulmak, literatür incelemesi yapmak, araştırma boşluklarını belirlemek, yapay zeka tespiti yapmak ve makaleleri tanıtmak için kullanılan bir yapay zeka aracı.
  • Avidnote: Araştırma soruları oluşturmak, anahtar kelimeler bulmak, literatürü daha hızlı okumak, teorik çerçeveler ve metodolojiler önermek, araştırma araçları tasarlamak, verileri analiz etmek, dergi seçimi ve makaleleri tanıtmak için kullanılan bir yapay zeka aracı.
  • Consensus: Belirli bir konuda araştırma fikir birliği olup olmadığını analiz ederek araştırma boşluklarını belirlemeye yardımcı olan bir yapay zeka aracı.
  • Jenny: Makale yapıları oluşturmaya, yazma sürecinde takılıp kalındığında yardım sağlamaya ve metin geliştirme için kaynaklar önermeye odaklanan bir yapay zeka destekli yazma asistanı.
  • Paperpal: Metin düzenleme ve düzeltme, araştırma fikirleri üretme, dergiye özgü formatlama (özet, başlık, anahtar kelimeler, kapak mektubu) ve intihal kontrolü için kullanılan bir yapay zeka eklentisi.
  • Teorik Çerçeve: Bir araştırmanın temelini oluşturan, bir olguyu açıklamak için kullanılan bir kavramlar ve modeller bütünü.
  • Metodoloji: Bir araştırma çalışmasının hedeflerine ulaşmak için izlenen sistematik yöntemler, teknikler ve prosedürler bütünü.
  • Araştırma Boşluğu: Mevcut literatürde yeterince ele alınmamış, çözülmemiş veya kapsamlı bir şekilde incelenmemiş bir konu veya problem alanı.
  • Turnitin: Eğitim kurumları ve yayıncılar tarafından intihali kontrol etmek için yaygın olarak kullanılan bir yazılım.
  • Halüsinasyon (AI): Yapay zeka modellerinin, gerçeklikte karşılığı olmayan veya mantıksal olarak tutarsız bilgiler üretmesi durumu.