Üretim yapan ve özellikle Avrupa'ya satış yapan şirketler için yeni bir dönem başlıyor. İyi haber: Hazırlık zor değil — ama düzenli, ölçülmüş ve önceliklendirilmiş bir çalışma gerektiriyor. Biz şirketinizin şu an nerede olduğunu net olarak ölçüyor, neyi önce neyi sonra yapmanız gerektiğini sıralıyoruz.
Her şirket bu beş basamaktan birinde yer alır. Hedef, basamak basamak yukarı çıkmak.
Geçtiğimiz yıllarda Avrupa Birliği, üretim ve ticaretle ilgili yeni kurallar yayınladı. Bu kurallar; çevre, çalışan refahı ve veri güvenliği gibi konularda şirketlerin belirli standartlara uymasını ya da en azından bu standartlara ne kadar uygun olduklarını belgelemelerini istiyor.
Bu kurallar Türkiye'deki şirketleri iki yoldan etkiliyor:
1) Doğrudan: Avrupa'ya ihracat yapan şirketler için yeni belgeler, yeni raporlar zorunlu hale geliyor.
2) Dolaylı: Avrupa'ya ihracat yapan büyük üreticilere (örneğin otomotiv firmalarına, büyük tekstil markalarına) tedarikçi olan şirketler için de bu büyük üreticiler aynı belgeleri kendi tedarikçilerinden istemeye başlıyor.
Yani Avrupa'ya doğrudan satış yapmasanız bile, müşterileriniz aracılığıyla bu sistem sizi de buluyor. Bu sayfada size durumu sade Türkçe ile anlatıyor, kavramları açıklıyor ve şirketinizi nasıl hazırlayabileceğinizi gösteriyoruz.
Avrupa'ya ihracatta karbon emisyonu raporlaması
Şirketlerin çevresel ve sosyal raporlama yükümlülüğü
Önemli sektörlerde siber güvenlik standartları
Türkiye'de zaten yürürlükte; AB'deki GDPR'ın eşi
Her başlığa ⓘ ikonundan tıklayarak detaylı açıklamasını okuyabilirsiniz.
Endüstri 4.0 dediğimiz dönem, otomasyon ve verimlilik üzerine kuruluydu — daha çok robot, daha çok veri, daha çok hız. Endüstri 5.0 ise bunun üzerine üç şey ekliyor: insanı merkeze koymak, çevreyi düşünmek ve krizlere dayanıklı olmak.
Yani sadece "ne kadar hızlı üretiyorsun" değil, aynı zamanda "nasıl üretiyorsun, üretirken neye dikkat ediyorsun, kriz anında ayakta kalabilir misin" da soruluyor.
Her başlığa tıklayarak detaylı açıklamasını okuyabilirsiniz.
Bizim yaptığımız "Olgunluk Değerlendirmesi", şirketinizin bu dört alanda bugün ne durumda olduğunu ölçen ve hangi adımları hangi sırayla atmanız gerektiğini belirleyen yapılandırılmış bir çalışmadır.
Geçmişte de benzer dönüşümler yaşandı: ISO 9001 zorunlu olduğunda hazır olan şirketler avantaj kazandı, e-fatura geldiğinde önceden başlayanlar sorunsuz geçişi yaptı. Şimdi de aynı durum söz konusu.
Hazırlığa erken başlayan şirketler; yeni müşteriler kazanıyor, daha iyi finansman koşulları buluyor ve sektöründe "tercih edilen tedarikçi" haline geliyor.
Belgelendirilmiş şirketler büyük müşterilerin tedarikçi listelerine giriyor
Bankalar "yeşil profil"li şirketlere daha düşük faiz ve uygun vade veriyor
Karbon raporu olmayan şirketlere AB'de varsayılan (yüksek) değer atanır; raporlu olan bunu öder
Hazırlıklı şirketler sektörde örnek alınan, tercih edilen pozisyona geçiyor
"Olgunluk Değerlendirmesi" demek; şirketinizin bugün hangi konuda iyi, hangi konuda eksik olduğunu somut sayılarla ortaya koymak ve sonraki adımları açıkça yazmak demek. Şirketinize geliyor, üç şey yapıyoruz:
Şirketinizin İK, üretim, satınalma, kalite, IT gibi departmanlarından sistemli olarak veri topluyoruz. Sadece anket değil; ölçülen sayılar, var olan belgeler ve sahadaki gerçek durum birlikte değerlendiriliyor.
Topladığımız tüm verileri analiz ediyor, şirketinizin hangi belgelere sahip olduğunu, hangilerinin eksik olduğunu tek tek listeliyoruz. Bunun ötesinde, eksik belgelerin önceliğini belirliyoruz — hangisini önce, hangisini sonra hazırlamalısınız.
Şirketinize özel, 12-24 aylık bir gelişim planı sunuyoruz. Hangi iyileştirme adımının kaç puan kazandıracağını, ne kadar zaman alacağını ve hangi sırayla yapılması gerektiğini gösteriyoruz. Sınırlı bütçe varsa, en yüksek geri dönüşü veren adımları öne alıyoruz.
"İyi bir şirket"in tek bir tanımı yok. Endüstri 5.0 anlayışı, dört temel alanın hepsinde iyi olmayı gerektiriyor. Aşağıdaki başlıklara tıklayarak her birinin ne anlama geldiğini ve somut örneklerini görebilirsiniz.
"Nereye gidiyoruz?"
Şirketinizin bir hedefi var mı? Sahibi/CEO'su dahil herkes aynı yere doğru mu yürüyor? Yönetim, kararları içgüdüyle mi yoksa verilere bakarak mı veriyor?
Detaylı bilgi →"Çalışanlarınız nasıl?"
Tezgah başındaki ergonomi yeterli mi? Usta bir çalışan emekli olduğunda bilgisi şirketle birlikte mi gidiyor? Çalışanlarınız yaptığı işi anlıyor, fikirlerini özgürce söyleyebiliyor mu?
Detaylı bilgi →"Üretirken neye zarar veriyoruz?"
Ne kadar enerji harcıyorsunuz, biliyor musunuz? Çıkan atığı geri kazanıyor musunuz, yoksa atıyor musunuz? Karbon emisyonunuz ölçülüyor mu? Bunlar artık Avrupa'nın doğrudan sorduğu sorular.
Detaylı bilgi →"Bir kriz olursa ayakta kalabilir miyiz?"
Ana tedarikçiniz bir gün size mal veremezse yedeğiniz var mı? Siber saldırıya uğrarsanız ne yaparsınız? Üretim duraksa kaç günde tekrar başlayabilirsiniz? Bu sorular ciddi.
Detaylı bilgi →Şirketinizin gerçek durumunu görmek için sadece yöneticinin beyanına güvenmiyoruz. Beş farklı yerden veri topluyor, bunları birbiriyle karşılaştırıyoruz. Toplam 240 ayrı veri noktası.
İK ve yönetimden alınan 18 ayrı beyana dayalı bilgi: sektör, ölçek, organizasyon yapısı, dijital altyapı, ihracat profili gibi temel veriler.
ERP, makine ve sayaçlardan gelen 90 performans verisi (üretim verimi, enerji tüketimi vb.).
Yönetici ve çalışanlarla yaptığımız 75 soruluk online anket.
ISO sertifikaları, politika dokümanları, denetim raporları gibi 17 farklı belge.
Bizzat şirkete gelip 40 noktayı yerinde gözlemliyor, fotoğraflıyoruz.
"Dört farklı kaynak, bir gerçek."
Tüm veriler değerlendirildikten sonra şirketinize 0-100 arasında bir puan, bunun karşılığında da A'dan E'ye bir seviye veriyoruz. Aynen okul karnesi gibi — ama hangi dersten kaç aldığınız ve nasıl daha iyiye gideceğiniz tek tek yazılı.
Sektörünüzde örnek alınan, krizden güçlenerek çıkan şirket.
Veriye dayalı yönetim, sistemli uygulama. Süreçler ölçülüyor.
Pilot uygulamalar var, geçiş aşamasında. Çoğu şirketin başlangıç noktası.
Bilinç var ama uygulama eksik. Departmanlar birbirinden kopuk çalışıyor.
Sistemli süreç yok, kararlar günlük tepkilerle alınıyor.
Bu değerlendirme her şirkete fayda sağlar, ama bazı şirketler için aciliyet daha yüksek. Üç gruba ayırarak gösterelim:
Avrupa'ya ihracat yapan ve özellikle karbon yoğun üretim yapan şirketler. CBAM kapsamındaki sektörler için yeni belgelendirme yükümlülükleri kademeli olarak başlıyor.
Doğrudan Avrupa'ya satmasanız bile, Avrupa'ya satan büyük markaların (H&M, Zara, otomotiv OEM'leri vb.) tedarikçisiyseniz, onlar sizden bu belgeleri istemeye başlıyor.
Şu an doğrudan baskı yok, ama büyüme/ihracat hedefi veya kurumsal müşteri kazanma planınız varsa, bu süreci erken başlatmak ciddi avantaj sağlar. Banka kredilerinde de "yeşil profil" şirketlere daha iyi koşullar sunuluyor.
Disiplinli ve şeffaf bir süreç. Her aşama belgelenir, her veri çapraz doğrulanır. Şirketinizden harcanan toplam aktif zaman 3-4 günü geçmez.
Şirket kaydı, sektör ve ölçek profilinin tanımlanması.
İlgili departmanlara veri ve belge talep listeleri.
Her departmanın kendi alanından verileri sisteme girmesi.
Toplanan verilerin tutarlılık kontrolü, eksikliklerin tamamlatılması.
Üretim alanı gözlemi, operatör görüşmeleri, fotoğraflı belgeleme.
İki rapor + yüz yüze sunum + yol haritası teklifi.
Sözleşmeden sonuç raporuna kadar
Yönetim Kurulu'nun ihtiyacıyla, sahanın ihtiyacı aynı değil. Aynı çalışmadan iki ayrı rapor üretiyoruz; her biri kendi okuyucusuna göre yazılı.
Karar odaklı, görsel ağırlıklı, rafine.
Detaylı, kanıt destekli, uygulamaya yönelik.
Değerlendirme sonunda şirketinize özel üç senaryo öneriyoruz. Hangisinin sizin için en uygun olduğunu yüz yüze görüşmede birlikte karar veriyoruz.
Düşük maliyetli, hızlı geri dönüşlü ilk adımlar. Görünür sonuç ve operasyonel çeviklik için ideal başlangıç.
Sistemik gelişim ve regülasyon uyumu için en yaygın tercih edilen senaryo. Yatırım-getiri dengesi optimal.
Sektörünüzde öncü şirket olma vizyonu. E seviyesinden A seviyesine taşıyan entegre dönüşüm planı.
Olgunluk seviyesi sadece bir iç gösterge değil. Bankalar, yatırımcılar, büyük müşteriler ve denetim kurumları için güven göstergesi olarak iş görür.
Büyük kurumsal müşterilerin tedarikçi listelerine girme, tedarik denetimlerini sorunsuz geçme.
Bankalar "yeşil profil"li şirketlere daha düşük faiz ve uygun vade sunuyor.
Karbon raporu olan şirket, AB'ye ihracatta varsayılan (yüksek) emisyon değerine maruz kalmaz.
Plansız teknoloji harcaması yerine, geri dönüşü ölçülmüş öncelikli yatırımlar.
Aynı veri farklı dillerde — CEO, finans ve operasyon tek sayfada buluşur.
Bir kerelik fotoğraf değil, her yıl tekrarlanabilen bir gelişim filmi.
Hiçbiri tam olarak değil. Yasal sertifika veya beyan üretmiyoruz. Yaptığımız şey: Şirketinizin yeni Avrupa kurallarına (CBAM, CSRD, NIS2) ne kadar hazır olduğunu sayısal olarak ölçüyoruz, eksiklerinizi listeliyoruz ve "şu modülü, şu sırayla, şu bütçeyle hayata geçirin" diyen somut bir yol haritası teslim ediyoruz. Sonrasında uygulamayı kendiniz yapabilir veya bizden dönüşüm desteği alabilirsiniz.
Süreç başlamadan önce gizlilik anlaşması (NDA) imzalanır. Saha ziyareti sırasında kişisel laptop veya USB'ye veri kopyalanmasına izin verilmez. Sektörel kıyaslamada verileriniz ancak en az 10 farklı şirketle birlikte anonimleştirilerek paylaşılır — sizin verilerinizin kim olduğu kimsenin tespit edemeyeceği şekilde havuzlanır.
Hayır. Verilerin %80'i sizin zaten ürettiğiniz verilerdir — ERP'nizden çekilen sayılar, ISO denetimlerinde topladığınız belgeler, İK kayıtları gibi. Kalan %20 ise online anket (her departman için 15-20 dakika) ve danışmanın 1-2 günlük saha ziyareti. Ekibinizin toplam aktif zamanı 3-4 günü geçmez.
Bu bant; "regüle olacak kadar büyük ama içerde tam teşekküllü sürdürülebilirlik departmanı kuracak kadar geniş kaynağa sahip olmayan" şirketleri tanımlar. 50 altı şirketler için bu kurallar henüz doğrudan kapsamda değil. 250 üstü şirketler ise zaten kendi ESG ekiplerini kurmuştur. Aradaki orta ölçek bandı, dış desteğe en çok ihtiyaç duyan ve aynı zamanda en hızlı kazanım sağlayabilecek gruptur.
Çok zor. Sistemde "Kanıt Çarpanı" diye bir mekanizma var. Yüksek bir skor beyan ettiğiniz alanda belge sunamazsanız puanınız %10 düşürülür. Belge de yoksa ve saha gözlemi sizi doğrulamıyorsa düşüş %15'e kadar çıkar. Aksine, gerçek olan iyi durumda belgeyle ödüllendirilir. Bu mekanizma şirketinizin gerçek halini görmek için tasarlandı.
Hayır. Modüller bağımsızdır. Boşluk analizinde hangilerinin sizin için kritik, hangilerinin opsiyonel olduğunu sektörünüze ve mevcut skorlarınıza göre öneriyoruz. Sınırlı bütçeyle başlayıp yıl içinde üzerine ekleyen şirketler var, 12-24 aylık entegre dönüşüm seçen şirketler var. Karar sizin.
Üç temel teslim: (1) Saha ve departmanlar için 35-80 sayfalık detaylı Operasyon Raporu — alan bazlı analiz, kanıt dökümleri, 12-24 aylık yol haritası, 90 günlük aksiyon listesi, eksik belge listesi ve öncelik sıralaması. (2) Yönetim Kurulu için 8-10 sayfalık Yönetim Raporu — grafikler, sektör kıyaslaması, önerilen senaryo. (3) Raporlar teslim edildikten 3-5 iş günü içinde Dr. Mehmet Nurettin Alabay'ın yüz yüze sunumu ve dönüşüm görüşmesi.
Üç seçenek var: (1) Raporu alıp uygulamayı kendiniz yapabilirsiniz — yol haritası sizdedir, takvim sizdedir. (2) Belirli modüllerde (örneğin sadece karbon altyapısı için) bizden destek alırsınız. (3) 12-24 aylık entegre dönüşüm sürecinde tam danışmanlık alırsınız. Üç yol da açıktır; rapor teslimi tek başına bağımsız bir hizmettir.
Bu form size hiçbir yükümlülük getirmez. Talep ulaşır ulaşmaz Dr. Mehmet Nurettin Alabay sizinle iletişime geçer; durumunuzu konuşmak için 30 dakikalık ücretsiz keşif görüşmesi önerir.
Aşağıdaki bilgileri eksiksiz doldurun. Talebiniz Dr. Mehmet Nurettin Alabay'a iletilecek ve bir iş günü içinde dönüş yapılacaktır.
Dr. Mehmet Nurettin Alabay 1 iş günü içinde sizinle iletişime geçecek. Bu süre içinde herhangi bir sorunuz olursa malabay@gmail.com adresinden de ulaşabilirsiniz.